Uit de veroordeling van een onschuldige voor de Schiedammer parkmoord is één praktische les getrokken. Met de toelating van de advocaat bij het politieverhoor moet ten minste worden geëxperimenteerd. Zo kunnen ongeoorloofde druk op en valse bekentenissen van kwetsbare verdachten worden voorkomen. Een goede advocaat kan de kwaliteit van het strafproces namelijk verbeteren. Kracht vraagt om tegenkracht. Dit jaar mogen advocaten in Amsterdam en Rotterdam bij het eerste verhoor van een verdachte zitten. Ze moeten alleen wel hun mond houden en mogen niet naast de verdachte zitten, maar alleen schuin achter hem of haar. Hun aanwezigheid is dus vooral symbolisch.
Naar Nederlandse begrippen is dat toch een doorbraak. In zeker zeventien andere EU-lidstaten is het al jaren routine. Nederlandse opsporingsautoriteiten houden niet van pottenkijkers. In de relatie tussen advocatuur en Openbaar Ministerie is zelfs wantrouwen en achterdocht geslopen. Gevoed door net iets te veel afgeluisterde advocatengesprekken en selectief samengestelde onderzoeksdossiers. Advocate Inez Weski achtte zich door het parket zelfs structureel „belazerd”.
Ook tussen de advocaat en ‘Den Haag’ is het hommeles. Het ministerie wil stevig bezuinigen op de rechtshulp. Pas vanaf de beslissing tot gevangenhouding wil staatssecretaris Albayrak (PvdA, Justitie) advocatenuren vergoeden. Dat betekent dat het moment van bijstand juist naar achteren wordt geschoven. Tegen dit plan komt breed verzet op gang. Advocaat Coen Drion schreef in het Nederlands Juristenblad dat toegang tot het recht al op weg was een dode letter te worden. Vooral voor kleinere bedrijven en particulieren. Oorzaak: te hoge tarieven en monopolisatie van specialistische kennis. Maar door deze maatregel „komt dat voor nog veel grotere groepen in het geding”. In hetzelfde nummer noemen drie hoogleraren de plannen „rechtsstatelijk onaanvaardbaar”. Zij schrijven dat bezuinigen op hulp in strafzaken miskent dat juist het vooronderzoek in het strafproces steeds belangrijker wordt. Als er ergens een advocaat nodig is, dan daar.
In dit klimaat landt nu een uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg die „als regel” een advocaat bij het politieverhoor verplicht stelt. Dat arrest richt zich tot Turkije waar een minderjarige demonstrant onder politiedruk Koerdisch activisme bekende. Dat kwam hem op 2,5 jaar cel te staan. Op njblog.nl is de discussie losgebarsten of dit arrest ook voor Nederland gevolgen heeft. Daar heeft het alle schijn van. Het Hof liet er de Grand Chamber voor uitrukken, doorgaans een indicatie dat een vraagstuk aan herijking toe is. De gekozen bewoordingen zijn helder. Er dient „voldoende en praktische” toegang tot een advocaat te worden geboden „from the first police interview of a suspect”. Deskundigen vragen zich nu af of dat ‘vanaf’ of ‘tijdens’ het eerste verhoor betekent. De stand van het recht is echter duidelijk. Daar moet de politiek mee leren leven. De advocaat krijgt een vaste plek op het bureau.
Bron: NRC
Nieuws 2008
You must log in to post a comment.